بایگانی

۳۰ تیر ۱۳۹۷

نه درمان دلی نه درد دینی

سروش دباغ

شمارۀ آخر نشریه « قلم یاران» اخیرا در تهران منتشر شده، بخشی از این شماره، چنانکه از تصویر روی جلد آن نیز بر می آید، ناظر به نحلۀ فکریِ « روشنفکری دینی» و « نواندیشی دینیِ» معاصر است. در این پرونده، با من نیز مصاحبه ای انجام شده ادامه…

۲۵ تیر ۱۳۹۷

عباس امیر‌انتظام و ۱۲ نام به بهانۀ مرگ او

مهرداد غدیر

عصر ایران- نوشتن دربارۀ مهندس «عباس امیر‌انتظام» معاون نخست‌وزیر و سخن‌گوی دولت موقت – اولین دولت پس از پیروزی انقلاب و سقوط حکومت پادشاهی در سال ۱۳۵۷ – که روز پنج‌شنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۷ خورشیدی درگذشت و صبح آدینه چهره در نقاب خاک کشید، دشوار است. عباس امیر‌انتظام ادامه…

۲۳ تیر ۱۳۹۷

بیاد مرحوم امیرانتظام

غلام‌حسین کرباسچی

مرحوم عباس امیرانتظام پس از تحمل دوره طولانی زندان و حصر درگذشت. باید احترام کسانی که از میان ما می‌روند را نگه داشته و جز ذکر خیرشان بر زبان نرانیم. از همین رو شاید بهتر باشد به ماجرای امیرانتظام و آنچه که این پرونده پرحاشیه را رقم زد،‌ ادامه…

۱۹ تیر ۱۳۹۷

دربارهٔ نقش «پشکلِ شترهای برغوث بن ابی‌قداقد» و شبیه‌سازی تاریخی

اکبر موسوی

  کسی که از قضا روزگاری هم نمایندهٔ مجلس بود توی توییتر نوشته: «به تاریخ که نگاه میکنم، امثال اشعث کندی و ابوموسی اشعری یک عمر به امام علی (ع) خون دل دادند، یکی دو بار هم در حرف و نه در عمل، مواضع درست داشتند، اما مالک ادامه…

۱۷ تیر ۱۳۹۷

آقای خامنه‌ای استعفا دهد

ابوالفضل قدیانی

هنگام رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری بین کلینتون و ترامپ در آمریکا، مستبد امروز ایران آقای خامنه‌ای در یکی از سخنرانی‌های خود به تلویح گفت نظرش به دونالد ترامپ نزدیک تر است. شاید خرسندی آقای خامنه‌ای از موفقیت‌های ترامپ برخاسته از منش شخصیتی مشابه‌شان باشد. هر دو خود محورند، ادامه…

۱۴ تیر ۱۳۹۷

هجدهِ طلایی

مرتضی پرورش

مرتضی پرورش معلم است. سال‌هاست در روستایی نزدیک همدان ادبیات درس می‌دهد. جایی که درس می‌دهد معمولی نیست و شاگردانش هم معمولی نیستند. روایت مرتضی پرورش را بخوانید تا ببینید هنوز رسومی هست که از بین نرفته؛ رسمِ عیاری. رسماً «مهاجران» است، اما محلی‌ها «ماران» می‌گویند. معمولاً جزوِ ادامه…

۰۶ تیر ۱۳۹۷

هیزم‌های آماده اشتعال

محمدجواد غلام‌رضا کاشی

سخنگوی دولت از ایرانیان خارج از کشور می‌خواهد دلارهای خود را به داخل کشور بیاورند و مردم در داخل هم به جای تبدیل کردن اموال خود به دلار، ارزهای خارجی خود را به بازار بیاورند. مردم اما می‌خندند، خنده‌ای که خشم و تمسخر در آن توام شده است. ادامه…

۳۰ خرداد ۱۳۹۷

شاخه‌های بی‌بار

عباس عبدی

دیروز خبری را خواندم که تعجب کردم. خبر این بود که یکی از نمایندگان مجلس به علت دایمی شدن قانون آیین دادرسی کیفری از سمت نمایندگی خود استعفا داده بود. اهمیت خبر برای بنده استعفای نماینده مزبور نبود، بلکه دایمی شدن قانون آیین دادرسی کیفری و بی‌اطلاعی خودم ادامه…

۲۹ خرداد ۱۳۹۷

هنگام درنگ است

گفت‌و‌گو با محمدرضا تاجيك

روزنامه اعتماد-مجتبی حسینی: «حال و هوای ایران چگونه است و چه آینده‌ای را می‌شود برای آنان متصور بود؟» پاسخ به این پرسش از زوایای گوناگونی قابل بررسی است اما محمدرضا تاجیک، رییس مرکز بررسی‌های استراتژیک دولت اصلاحات و مشاور سیاسی سیدمحمد خاتمی معتقد است که ایران امروز، سرحال نیست ادامه…

۲۷ خرداد ۱۳۹۷

به یاد محمدامین قانعی‌راد؛ جامعه‌شناس مردم‌دار

شرق: محمدامین قانعی‌راد جامعه‌شناسی برجسته و همیشه همراه مطبوعات بود. او را علاوه‌بر فعالیت آکادمیک، فردی صلح‌طلب و فعال حقوق بشر می‌شناختند. قانعی‌راد در دوران ریاستش بر انجمن جامعه‌شناسی، دوران تازه‌ای را برای این انجمن علمی و خصوصی رقم زد. این مطلب، ادای دینی به جامعه‌شناس فقید است ادامه…

۲۲ خرداد ۱۳۹۷

یک آرزوی بربادرفته

گفت‌وگو با صدیقه وسمقی

در روز ۱۲ فروردین ۵۸ رفراندوم حکومت جمهوری اسلامی برگزار شد. به نظر شما در آن زمان یعنی ۵۰ روز پس از پیروزی انقلاب ، درک درستی از ماهیت حکومت تازه وجود داشت یا نیاز بود مبانی حکومت جمهوری اسلامی بیشتر برای مردم تئوریزه و شرح داده شود؟ ادامه…

۲۰ خرداد ۱۳۹۷

اصلاح‌طلبان به سمت اصلاح‌طلبی «جامعه‌محور» بروند

گفت‌وگو با محمد توسلی

جلمعه ایرانی: خانه اولین شهردار تهران بعد از انقلاب خانه‌ای قدیمی حوالی حسینه ارشاد است؛ جایی که روزی بلندگوی «تحول‌خواهی» پیش از انقلاب و «اصلاح‌طلبی» پس از انقلاب بود. در آن کوچه کنار اکثر آپارتمان‌های بلند بالا دیدن آن خانه قدیمی حسابی توی چشم می‌زند؛ خانه سومین دبیرکل نهضت ادامه…

۱۷ خرداد ۱۳۹۷

گریختن از دام جنگ

علی‌رضا علوی‌تبار

با گذشت چند هفته از خروج آمریکا از برجام، در محافل مختلف به‌ طور پیگیر با این پرسش مواجه می‌شویم که چه خواهد شد؟ و چه باید کرد؟ گفت‌وگوها نشان می‌دهد که هیچ‌یک از جریان‌های مختلف پاسخ روشن و سازمان‌یافته‌ای برای این پرسش‌ها ندارند. نداشتن اطلاعات کافی از ادامه…

۰۸ خرداد ۱۳۹۷

جمهوری اسلامی و اقتصاد سیاسی زوال

هنگامی که دفتر اندیشه و نشر جنبش سبز (دانش) با همفکری گروهی از زندانیان فعال در این جنبش تشکیل شد در یکی از اولین جمع بندیهای خود از تحولات سال ۸۸ به ضرورت توضیح بافت و ساخت جمهوری اسلامی رسید. به این اعتبار، تمامی هفت دفتر گذشته، تبیین ادامه…

۰۶ خرداد ۱۳۹۷

سنت پهلوانی به رسم ناصر ملک‌مطیعی

خوابگرد-آرمان ریاحی: در طول سی سال بازیگری بیش از صد فیلم بازی کرد. نامش و چهره‌ی خاصش با ذهن و حافظه‌ی ایرانیان عجین بود و بخش مهمّی از خاطرات بصرى آنان را تشکیل می‌داد. ناصر ملک مطیعی از اوّلین سوپراستارهای سینمای تماشاگرپسند ایران بود که نامش، حتا پس ادامه…

۰۱ خرداد ۱۳۹۷

چهارراه اصلاح‌طلبی

سعید حجاریان

«هنگامی که آخرین اصلاح‌طلب با روده‌های آخرین اصولگرا به دار آویخته شد، آنگاه دموکراسی در ایران پدید می‌آید». این جمله خلاصه‌ نگاه امروز مخالفان نسبت به کنشگران سیاسی حاضر در جمهوری اسلامی است. هرچند بعضی دیگر معتقدند مشکل فقط اصلاح‌طلبان هستند؛ برانداز‌ها می‌گویند اصلاح‌طلبان باعث تداوم عمر نظام ادامه…

۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۷

برای روحانی چه خوابی دیده‌اند

گفت‌و‌گو با سعيد حجاريان

اعتماد-ثمینا رستگاری: دقیقا زمستان سال ٨٧ در لید مصاحبه‌ای که در همین روزنامه اعتماد با سعید حجاریان داشتم، نوشته بودم او که زمانی تئوریسین اصلاحات نامیده می‌شد حالا نماد اصلاحات است؛ بریده بریده سخن می‌گوید و برای راه رفتن به یاری یک نفر احتیاج دارد. از آن گستاخی‌هایی که ادامه…

۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

پزشکانی که رشوه می‌گیرند؛ همه می‌دانند، حتی وزیر بهداشت!

شرق- سمیرا حسینی: با صدای بلند ارقام را می‌خواند «هفت‌ میلیون، چهار ‌میلیون، ۹‌ میلیون، شش‌ میلیون تومان» فیش‌های بانکی را یکی‌یکی نشان می‌دهد، جلوی شماره‌حساب مقصد برخی از فیش‌ها نام پزشکان بنامی ثبت شده است و جلوی برخی اسم کسانی دیگر. این مبالغ واریزی یکی از شرکت‌های ادامه…

۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷

زمان اصلاحات در اصلاحات فرا رسیده است

گفت‌وگو با مصطفی تاجزاده

  ابتکار-امید عبدالوهابی: اصلاحات مورد نقد است و این اتفاق بعد از وقایع دی ماه سال گذشته ابعاد تازه ای به خود گرفته تا جایی که از بزرگان این جریان تا دانشجویان حامی، راجع به این مسئله بحث می کنند و تحلیل ارائه می دهند تا گذشته برای ایران ادامه…

۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۷

شعبده ترامپ

حسن بهشتي‌پور

بازی ترامپ از نظر من یک شعبده‌بازی رسانه‌ای است و متاسفانه ما در ایران در زمینی بازی کردیم که ترامپ و تیم قدرتمند رسانه‌ای او طراحی کرده‌اند. به اعتقاد من، برنامه‌ای که ترامپ برای سخنرانی دیشبش طراحی کرده‌بود، مانند یک جنگ نوروزی برای مخاطبان ایرانی بود. وقتی که از روز گذشته اعلام می‌کند که قرار است در کدام ساعت تصمیمش را اعلام کند، مخاطبان ایرانی را برای تماشای جنگ تلویزیونی خود تحریک می‌کند. بیش از خروج از برجام، آن چیزی که باعث بدبینی و ناامیدی در مردم ایران می‌شود، این فضاسازی رسانه‌ای و بازی با افکار عمومی است. رسانه‌های درون ایران به جای اینکه یک میدان قوی درست کنند و متحد و یکپارچه سناریویی را طراحی کنیم که امریکا، اسراییل و عربستان مجبور شوند در این میدان بازی کنند، بر عکس این ما هستیم که به جان هم افتاده‌ایم، عده‌ای موافق و عده‌ای مخالف، عده‌ای نگران و عده‌ای امیدوار، عده‌ای سینه‌چاک و عده‌ای متنفر.

۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷

ایران‌هراسیِ عربی

فریدون مجلسی

مراکش به بهانه حمایت جمهوری اسلامی از جنبش مختومه جدایی‌طلبان پلیساریو، روابطش را با ایران قطع کرد! البته رابطه مغرب و ایران برای هیچ یک از دو کشور چندان اهمیتی نداشت که در عزای قطع آن بنشینند. هر سال چند تور از گردشگران ایرانی برای دیدار از کازابلانکا ادامه…

۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

کارهایی که کارل مارکس برایمان کرده و قدرش را نمی‌دانیم

اگر شما جزو کسانی هستید که فکر می‌کنند کارل مارکس هیچ کاری برایشان نکرده، بد نیست در افکارتان بازنگری کنید و برای جشن گرفتن دویستمین سالگرد تولد این فیلسوف آماده شوید. از تعطیلات آخر هفته خوشتان می‌آید؟ نظرتان در مورد رانندگی در خیابان‌های شهر یا رفتن به یک ادامه…

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷

استقلال روحانیت

گفت‌وگو با علی مطهری

اعتماد-عظیم محمودآبادی: شهید مطهری استثنایی بر قاعده حوزه‌های علمیه زمان خود بود. فلسفه می‌دانست، با آثار کانت و هگل آشنایی داشت، در منبر از حافظ و مولانا می‌گفت، در مجله «زن روز» قلم می‌زد، با روشنفکران و آکادمیسین‌های کت و شلوارپوش و کراواتی می‌نشست، مساله فلسطین را اصلی‌ترین ادامه…

۰۵ اردیبهشت ۱۳۹۷

نه عینک داشت نه ریش و سبیل

دستگيري مرتضوی به روايت شاهدان عيني

شرق- مازیار خسروی . حسین جلالی: درست همان ‌وقت که ترافیک پرحجم تعطیلات نوروز نفس جاده‌هایی را که از کوه‌های البرز می‌گذشت گرفته بود، یک کاربر خوش‌ذوق و طناز توییتر نوشت: «خانم‌ها، آقایان، ایران فقط یک جهت ندارد. آخه چرا فقط شمال؟!». حالا معلوم شده سعید مرتضوی هم -دست‌کم ادامه…

۰۱ اردیبهشت ۱۳۹۷

اسرائیل در اوج یا حضیض؟

احمد زیدآبادی

اسرائیلی ها دیروز ۷۰ سالگی کشورشان را جشن گرفتند. این جشن ها صورت های مختلفی داشت. در حالی که محافل دولتی و ملی گرای افراطی به قدرت اسرائیل در زمینه های مختلف مباهات می کردند؛ هزاران اسرائیلی صلح طلب نیز که خویشان خود را در جنگ های مختلف ادامه…

۲۹ فروردین ۱۳۹۷

اصلاح‌طلبان و سالِ دشوارِ ۹۷

فرخ نگهدار

  سال ۹۶ به لحاظ سیاسی دو مشخصه عمده داشت: ۱. بازگشت فشارهای سنگینِ ضد ایرانی به کاخ سفید. ۲. وخامت وضعیت اقتصادی و اوج گیری ناآرامی ها و تشدید نارضایی مردم. در بهار ۹۶، وقتی انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری برگزار می شد، امید به تغییر از ادامه…

۲۶ فروردین ۱۳۹۷

روایت فروپاشی تیم مذاکره کننده هسته ای ایران

رضا حقیقت‌نژاد

سه روز پیش در کشاکش گمانه زنی ها درباره حمله آمریکا به سوریه، دو تصویر توجه بسیاری از کاربران فضای مجازی را به خود جلب کرد؛ علی اکبر ولایتی در غوطه شرقی در حال رجزخوانی علیه غرب بود و محمدجواد ظریف در همایش تجاری مشترک ایران و اروگوئه ادامه…

۲۲ فروردین ۱۳۹۷

موقعیتی بسیار ترسناک است

گفت‌وگو با نوام چامسکی

فریبا پژوه- بعد از نخستین گفت‌و‌گو با پروفسور «نوام چامسکی» درباره سرانجام مذاکرات هسته‌ای در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۱ در روزنامه شرق، به‌دنبال فرصتی بودم تا این بار و پس از شش سال، درباره تحولات سیاسی ایران و منطقه بویژه موضوع برجام با این نظریه‌پرداز، مورخ، فیلسوف و زبان‌شناس ادامه…

۱۹ فروردین ۱۳۹۷

انواع اصلاحات و چرا همچنان اصلاح‌طلبی؟

حمیدرضا جلایی‌پور

  بیست سال از زمانی که رویکرد «اصلاح‌طلبی» در مقیاس عمومی، وارد حوزه‌های نظر و عمل شد می‌گذرد؛ در همین راستا به تدریج یک نیروی سیاسی تحت عنوان «جبهه سیاسی اصلاح‌طلبان» شکل گرفت. عمده‌ترین مشکلی که این نیروی اصلاح‌طلب در پی درمانش بود «دولت موازی» بود.(١) «دولت‌موازی» به ادامه…

۱۴ فروردین ۱۳۹۷

معنای فیلترینگ احتمالی

داستان امروز تلگرام در ایران، داستان دیروز رسانه در ایران است. امروز و پس از حدود دو قرن که از ورود اولین رسانه مدرن، یعنی روزنامه به این کشور می‌گذرد، داستان برخوردهای رسمی با روزنامه، همچنان با رسانه‌های بعدی نیز تکرار شده است و هنوز نیز عده‌ای در ادامه…