بایگانی

۰۳ تیر ۱۳۹۶

روز قدس و روحانی؛ یک تهدید و سه فرصت

مرتضی کاظمیان

سر دادن شعارهای تند علیه روحانی در تظاهرات جمعه گذشته (روز قدس) رخداد کوچکی نیست. شعارهایی که «مرگ»خواهانه بود و مضمونی تند داشت. روحانی در این شعارها نه فقط «دروغگو» که «وطن‌فروش»، «آخوند آمریکایی» و حتی «منافق» توصیف شد. مستقل از خاستگاه و انگیزه‌های معترضان ـ که به‌شکلی ادامه…

۰۲ تیر ۱۳۹۶

به بهانه‌ی اعتراض به روحانی در راهپیمایی روز قدس

طاها پارسا

۱. اصل ۲۷، فراقانونی‌ترین اصل قانون اساسی، می‌گوید: «تشکیل اجتماعات و راه پیمایی‌ها،بدون حمل سلاح، به شرط آن که مخل به مبانی اسلام نباشد آزاد است.» بر این اساس تجمعی که علیه حسن روحانی، ریاست‌جمهوری ایران، در روز قدس  شکل گرفت مبنای قانونی دارد و قابل دفاع است. ۲. ادامه…

۰۲ تیر ۱۳۹۶

درباره پیوند فقه و دموکراسی

جواد شریفی

آن‌چه امروز فقه اسلامی میخوانیمش؛ چه با نگارش سنی و چه شیعی‌اش، یادگاری ست از زمانه خلیفگان عباسی. این فقه که ریشه در جامعه عربی قرن ۲ و ۳ هجری دارد از آن زمان تاکنون گفتمان‌های بنیادینش دگرگونی چندانی به خود ندیده است. حسن حنفی از این فقه به فقه‌السلطه تعبیر می کند. این فقه پدید آمد تا خلیفگان عباسی را در چیرگی و سلطه بر مردم یاری دهد. این فقه پشتیبان استبداد است. همان فقهی است که نتیجه‌اش این فتوای صاحب جواهر است که می‌گوید: «اگر مردم در تصمیمات حاکم(امام) با وی مخالف بودند؛ برای حاکم(امام) جایز است که شمشیر در میانشان نهد تا وقتی که به فرمان او گردن نهند.»

۰۲ تیر ۱۳۹۶

دستور وزیر کشور برای شناسایی عوامل توهین

واکنش‌ها به شعار علیه ریاست‌جمهوری در راهپیمایی روز قدس

زیتون ـ تعدادی از شرکت‌کنندگان در راهپیمایی روز قدس تهران علیه حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران و علی مطهری، نایب رییس مجلس شعار دادند و در مواردی به توهین و فحاشی پرداختند. بعد از این این اتفاق بر اساس فیلم های منتشر شده حسن روحانی مراسم را ترک ادامه…

۰۱ تیر ۱۳۹۶

آیا هر‌ فرد مسئول تمام افراد بشر است؟

محمدرضا واعظ شهرستانی

وقتی در اگزیستانسیالیسم گفته می‌شود که بشر مسئول وجود خویش است، منظور این نیست که بگوییم آدمی مسئول فردیت خاص خود است، بلکه مراد آن است که هر‌فردی مسئول تمام افراد بشر است. چرا که انسان با انتخاب هر چیز و انجام دادن هر عملی، خود به خود در حال آفریدن بشری است که او می‌خواهد آن‌گونه باشد. به عبارت دیگر، او در حال ساختن تصویری از بشر است که به عقیدۀ او بشر به طور کلی باید آن‌چنان باشد. برای مثال در همین لحظه که من در حال نوشتن هستم کودکان بسیاری در گوشۀ دیگری از این شهر وجود دارند که گرسنه‌اند. از نظر سارتر حتی من نسبت به این کودکان نیز مسئول هستم…

۲۹ خرداد ۱۳۹۶

🍃از فضای انتخاباتی عبور کنید و به مسائل ریشه‌ای بپردازید

درخواست جمعی از پژوهشگران از رییس جمهوری

زیتون– ۲۸ نفر از پژوهشگران در نامه‌ای سرگشاده خطاب به رییس جمهوری خواستار توجه او به مسایل بنیادی‌تر کشور شدند. امضا کنندگان این نامه به عنوان افرادی که با امید اصلاح و بهبود امور مملکت به حسن روحانی و برنامه‌های او رای داده‌اند٬ از منتخب دوازدهم ملت خواستند ادامه…

۲۸ خرداد ۱۳۹۶

بازگشت به شریعتی؛ بازگشت به عدالت

حسن یوسفی‌اشکوری

از زمان شریعتی و به طور کلی از مقطع رخداد انقلاب بهمن ۵۷، حدود چهل سال گذشته است. در این دوران ظاهرا کوتاه تحولات مهم و ژرفی در ایران و منطقه و ایران رخ داده است. در غرب سرمایه‌داری بحران‌هایی رخ داده و یا در حال رخ دادن است. خوش‌خیالی‌های پایان تاریخ و پیروزی نهایی لیبرالیسم آرمانی راست‌گرایان در حال سپری شدن و یا همراه با فاجعه‌های ریز و درشت انسانی و تخریب زیست‌محیطی است. توهم پایان عمر مذهب، به گونه‌ای که در نظر برخی شیرین جلوه کرده بود، اکنون دارد به برآمدن انواعی از بنیادگرایی ضد تجدد و خشن و وحشی در اشکال مسیحی و یهودی و اسلامی و حتی سکولار منتهی می‌شود…

۲۷ خرداد ۱۳۹۶

🍃 تداوم بازداشت موقت رضا گلپور، نویسنده‌ کتاب شنود اشباح

زیتون– عبدالرضا داوری٬ چهره رسانه‌ای نزدیک به محمود احمدی‌نژاد٬ خبر داد که امروز در کتابخانه بند ۴ زندان اوین، (رضا – گ) نویسنده کتاب جنجالی (ش – الف) را دیده است. در کانال تلگرامی او نوشته شده که رضا گلپور٬ نویسنده کتاب شنود اشباح گفته است که «با ادامه…

۲۶ خرداد ۱۳۹۶

شریعتی؛ امروز و آینده ما

زیتون-در آستانه چهلمین سال‌گرد درگذشت علی شریعتی، مقالات جمعی از پژوهشگران و نویسندگان از جمله: عبدالعلی بازرگان، حسین پایا و علی پایا، سعید پیوندی، محمدباقر تلغری زاده، مهدی جامی، شیرین دخت دقیقیان، تقی رحمانی، اسفندیار طبری، رضا علیجانی، حسن فرشتیان، احمد علوی، مرتضی کاظمیان، جمیله کدیور، حسن محدثی، ادامه…

۲۴ خرداد ۱۳۹۶

علی را به تاریخ بازگردانیم

محمد رهبر

در کتاب حیات القلوبِ مرحوم مجلسی که قصص الانبیا و احوالِ پیامبر خاتم است، در بخش معراج رسول، داستانی ذکر شده تا مدح علی باشد. حکایت این است که در آسمان چهارم، پیامبر با تندیسِ عظیمی از علی مواجه می‌شود که ذوالفقار در دست می‌چرخاند؛ جبرئیل که در ادامه…

۲۴ خرداد ۱۳۹۶

بیانیه نهضت آزادی ایران پیرامون ترورهای تهران؛

🍃 تبعیض‌های قومی و مذهبی زمینه‌ساز کم شدن تعلق ملی است

زیتون– نهضت آزادی ایران طی بیانیه‌ای ضمن محکوم کردن حوادث تروریستی هفته گذشته تهران خواستار واکاوی ریشه‌های این اتفاق شد. به گزارش «زیتون» در این بیانیه تاکید شده که بنیادگرایی دینی و شیوع جریان سلفی-تکفیری به رغم ظاهر مذهبی و عقیدتی‌اش، پدیده‌ای است کاملا سیاسی، اقتصادی و فرهنگی است. ادامه…

۲۱ خرداد ۱۳۹۶

واپسین سفر تجویدی، رِندِ قلندرِ پاریس

حسن فرشتیان

اکبر مختارتجویدی (۱۳۹۶- ۱۳۰۵) از آخرین بازماندگان آن قبیله رندان قلندر بود، آن قبیله رندانی که دانش و ارزش اخلاقی را به هم آمیخته بودند و فروتنانه قلندران علمی دوران خویش بودند. او عصاره آن فضیلت‌های نایاب روزگاران بود. او خودش و کردارش ثمره آن ارزش‌های اندوخته شده ادامه…

۲۰ خرداد ۱۳۹۶

چرا رهبری «آتش به اختیار» می‌دهد؟

مرتضی کاظمیان

ساده‌انگارانه به نظر می‌رسد که توصیه‌ی اخیر آیت‌الله خامنه‌ای تنها از زاویه‌ی فرهنگی مورد داوری قرار گیرد؛ او تاکید می‌کند که مخاطب سخنانش فقط «تشکل‌های دانشجویی» نیستند؛ «هسته‌های عملی جهادی در سرتاسر کشور» و «همه» طرف این تذکر هستند…

۱۸ خرداد ۱۳۹۶

🍃 شبی که رهبر حکم «آتش‌به‌اختیار» داد

واکنش‌ها در شبکه‌های اجتماعی؛

زیتون– آیت‌الله علی خامنه‌ای تنها چند ساعت پس از دو حمله تروریستی به مجلس و آرامگاه آیت‌الله خمینی٬ به جای هرگونه موضع‌گیری  و یا تسلیت‌گویی به خانواده‌های قربانیان، ترجیح داد مسائل فرهنگی و حمله به دولت را  در اولویت قرار دهد و  فرمان «آتش به اختیار»  صادر کند. ادامه…

۱۷ خرداد ۱۳۹۶

با تروریسم چه باید کرد؟

فرخ نگهدار

۱. طرح مساله انتظار عمومی این است که در روزها و ماه ها و سال های آتی «خبر فوری» در باره جنایت لندن، قتل عام منچستر، یا کشتار باتاکلان، از نقطه دیگری در اروپا شنیده شود. علیرغم همه تدابیر فوق العاده امینتی، تردیدی نیست که باز هم کسانی ادامه…

۱۶ خرداد ۱۳۹۶

نه تنها‌ احمقانه، بلکه خطرناک!

جولاینه فون میتل‌اشتات | ترجمه: طاها پارسا

لحظه‌ای رویایی بود. دونالد ترامپ در ریاض، رو به نمایندگان بیش از ۵۰ کشور مسلمان ایستاد و آنان را به منزوی‌کردن کشوری فراخواند که ترور را در جهان گسترش می‌دهد. منظور او عربستان سعودی، لیبی، الجزایر یا پاکستان نبود؛ کشورهایی که تروریست‌های حملات نیوریورک، لندن، پاریس یا منچستر، ادامه…

۱۳ خرداد ۱۳۹۶

اطلاعات روحانی و مراسم سحابی‌ها و صابر

مرتضی کاظمیان

چند روزی از تأیید نتیجه انتخابات ریاست جمهوری توسط شورای نگهبان نگذشته، خبری تأسف‌برانگیز در شبکه‌های اجتماعی پیچیده است: وزارت اطلاعات روحانی مانع برگزاری مراسم بزرگداشت زنده‌یاد مهندس عزت‌الله سحابی، دختر فرهیخته و مظلوم‌اش هاله، و شهید آزاده هدی صابر شده است.* مراسم بزرگداشت این سه مشعل ایران‌دوستی، ادامه…

۱۳ خرداد ۱۳۹۶

چگونه جای جلاد و شهید عوض می‌شود؟

طاهاپارسا

در جنگ ایران و عراق، هر دو طرف، کشته‌شدگان خود را «شهید» می‌خواندند. این تعبیر تنها به ایران و عراق اختصاص ندارد. «جلاد» و «شهید»، واژگانی دارای بار ایدئولوژیک‌ و اعتقادی‌اند. همواره در روایت ایدیولوژیک یک «قتل» یا «کشتار» می‌توان از چنین واژه‌هایی استفاده کرد. نکته حائز اهمیت این است که ایدیولوژی‌های مختلف می‌توانند روایت و تفسیر مختلفی از «قتل» داشته باشند. یک عملیات انتحاری را در نظر بگیرید؛ فردی که به خود مواد منفجره می‌بندد تا عده‌ای را کشتار کند. «قاتلی» که در یک ایدئولوژی «جلاد» محسوب می‌شود، در یک خوانش ایدیولوژیک دیگر می‌تواند «شهید» نامیده شود.

۱۲ خرداد ۱۳۹۶

درنگی در باب فعالیت سیاسی عایشه همسر پیامبر

حسن یوسفی اشکوری

طرح موضوع نیز از این نظر مهم است که به عایشه ایراد گرفته چ‌اند که او حق نداشته وارد منازعات سیاسی و نظامی بشود. البته روشن است که چنین ایراد و انتقادی ربطی خاص به جدال‌های فرقه‌ای شیعه و سنی ندارد. زیرا عموم مسلمانان با هر گرایشی از گذشته تا کنون از این منظر بر عایشه نقد وارد کرده و بر او تاخته‌اند. آیا این ایراد وارد و مقبول است؟ روشن است که نوع پاسخ به این پرسش می‌تواند در نگاه کنونی مسلمانان در باره جنسیت و زنانگی و مردانگی اثر مستقیم بگذارد. آنچه در پی می‌آید پاسخ این چالش دیرین است.

۱۱ خرداد ۱۳۹۶

رقص‌های انتخاباتی و معادلات امنیتی منطقه

فرزانه روستایی

تاریخ چهل ساله انقلاب ایران شاهد پخش سه فیلم بوده است که هر کدام از شروع دوران جدیدی در ایران و منطقه خبر داده است. پرده اول٬ فیلم کوتاهی است که شاه با چشم های گریان در پاویون سلطنتی فرودگاه مهرآباد چند قدم جلوتر از فرح گام بر ادامه…

۰۹ خرداد ۱۳۹۶

پرونده‌سازی برای رییس معزول

پیامدهای هاشمی‌زدایی از دانشگاه آزاد؛

زیتون- مهدی تاجیک: علی اکبر ولایتی رییس هیات موسس دانشگاه آزاد اسلامی یک‌ماه بعد از برکناری رییس این دانشگاه در مصاحبه‌ای با روزنامه کیهان گفته است که رییس سابق در فسادهای مالی دست داشته است و به همین دلیل هم با رای هیات امنا عزل شده است. مصاحبه ولایتی ادامه…

۰۸ خرداد ۱۳۹۶

حبیب‌الله آشوری و «جنگ عمامه»

حسن یوسفی‌اشکوری

نمی‌دانم چه رخ داده که این روزها بار دیگر برخی در ایران نبش قبر کرده و دوباره در باره مرحوم حبیب‌الله آشوری (نویسنده کتاب توحید) سخن گفته و عملا با اتهام‌زنی در مقام تحریف حقایق و تخریب شخصیت آن مرحوم برآمده‌اند. واقعا نمی‌دانم چه خبر است و پشت ادامه…

۰۵ خرداد ۱۳۹۶

تماشای کارتون‌ها، ترامپ در سرزمین عرب‌ها

رامی خوری/ مترجم: محمود صدری

مبارزه سیاسی ترامپ بر علیه ایران ایالات متحده را در رویارویی با دشمنی تقریبا خیالی قرار می‌دهد. مبالغه در مورد تهدید ناشی از ایران در منطقه به اتخاذ تاکتیک‌ها و استراتژی‌هایی می‌انجامد که ورشکسته بودن آنها در گذشته اثبات شده. در تاریخ آمریکا کمتر رئیس‌جمهوری دیده شده است که به این سرعت برای اثبات بی‌کفایتی خویش در درک واقعیت‌های خاور میانه و پاسخ به آنها پا به میدان نهاده باشد…

۰۵ خرداد ۱۳۹۶

سیر تحوّل سخن با فناوری ارتباطی؛ به مناسبت رمضان و ریاضتِ زبان

عبدالعلی بازرگان

در گذشته که مخاطبان یکدیگر را می‌دیدند و می‌شناختند، کم و بیش شرم و حیایی از زشت‌گویی در گفتار و توهین وجود داشت، در نوشتار نیز، اگر نویسنده معلوم بود، این مرزها نیز اغلب رعایت می‌شد، اما امروز کامنت‌هایی که در شبکه‌های اینترنتی علیه مخالفین سیاسی، بازیگران سینما، ورزشکاران و… گذاشته می‌شود، بعضاً در هرزه‌درایی حیرت آورند…

۰۳ خرداد ۱۳۹۶

روحانی توپ را به زمین شورای نگهبان انداخت

ادعای کندکردن عامدانه روند رای‌گیری؛

زیتون- نازنین نامدار: حسن روحانی در جریان سخنرانی برای اعضای ستادهای انتخاباتی‌اش که عصر چهارشنبه در سالن وزارت کشور برگزار شد بار دیگر ادعای حضور ۴ میلیون نفر در صف‌‌های رای‌گیری که موفق به انداختن رای خود در صندوق نشده‌اند را تکرار کرد و مقصر آن را هم ادامه…

۰۲ خرداد ۱۳۹۶

نخستین کنفرانس خبری روحانی پس از پیروزی در انتخابات؛

سوال‌های اساسی پرسیده نشد

زیتون- نخستین کنفرانس خبری حسن روحانی پس از پیروزی در دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری به اندازه‌ای که انتظار می‌رفت پرحاشیه نبود و سوال‌های پرسیده شده در این کنفرانس اغلب سوال‌های کلی و در مواردی کاملا تکراری بود. او در این کنفرانس البته رئوس برنامه‌های دولت خود را ادامه…

۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۶

سخنی با دو مقام عالی نظام جمهوری اسلامی

حسن یوسفی‌اشکوری

بالاخره این انتخابات نیز گذشت. البته به خیر و خوشی. بر مردمی که با آگاهی و مسئولیت‌پذیری تشخیص دادند که با توجه به تجارب تاریخی و شرایط خاص جهان و منطقه و میهن، از مسالمت‌جویانه‌ترین ابزار حل منازعات اجتماعی و سیاسی برای مدیریت خرد و کلان کشور یعنی ادامه…

۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۶

تأملی در اخلاق و منطق انتخاباتی اصلاح‌طلبان

با پایان گرفتن رقابت‌های انتخاباتی؛

هنگامی که می‌خواهیم به مقایسۀ رویکرد اخلاقی حسن روحانی با سید محمد خاتمی و یا به عبارت دیگر به مقایسۀ دیدگاه‌ اخلاقی اصلاح‌طلبان از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۸ با دیدگاه اخلاقی آن‌ها از ۱۳۹۲ تا به امروز بپردازیم، متوجه تفاوتی عمیق و معنادار خواهیم شد. نگرش‌ اخلاقی فضیلت‌محور که نماد آن سید محمد خاتمی بود به نگرش اخلاقی منفعت‌محور که نماد آن حسن روحانی است، تبدیل شده است. در این روزها، اکثریت اصلاح‌طلبان چه در مقام کاربران شبکه‌های مجازی هم‌چون تلگرام و اینستاگرام، چه در مقام مسئولین ستادهای انتخاباتی و نهایتا چه خود حسن روحانی، نگاهی منفعت‌طلبانه در حوزۀ اخلاق دارند. یعنی معیار تشخیص امر اخلاقی از امر غیر اخلاقی، میزان منفعتی است که از آن امر بدست می‌آید…

۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۶

رای به حسن روحانی، از منظر ارزش‌های معرفتی و اخلاقی

نواندیشان دینی و انتخابات ریاست‌جمهوری دوازدهم؛

زیتون- چهره‌های شناخته شده نواندیشی دینی در روزهای اخیر پیام‌هایی را در حمایت از حسن روحانی ابراز کرده و استدلال‌های خود را برای رای دادن به وی بیان کرده‌اند. اعلام‌حمایت‌ها هم در قالب نگارش بیانیه‌های جمعی و هم به صورت موضع‌گیری‌های فردی بوده و روی هم رفته نشان ادامه…

۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۶

هم‌وطن! تردید را کنار بگذار

سروش دباغ

مطابق با آموزه‌های مکتب اخلاقیِ «‌فایده‌گرایی قاعده‌محور» ، کنشی به لحاظ اخلاقی موجه است که بیشینه شدن فایده و کمینه شدن درد و رنج برای بیشترین شهروندان را به همراه داشته باشد، کنشی که بتوان آنرا به صورت یک قاعدۀ کلی در آورد. چنان‌که در می‌یابم، در وضعیت کنونی، رای دادن به روحانی با عنایت به کارنامۀ چهار ساله گذشته و هم‌چنین برنامه‌های کنونیِ دولت «تدبیر و امید» در عرصه‌های فرهنگ، اقتصاد، سیاست داخلی و سیاست خارجی، در قیاس با کاندیداهای دیگر، مخصوصا ابراهیم رئیسی و مصطفی میرسلیم، متضمن تولید درد و رنج کمتر برای عموم شهروندان است ؛ افزون بر این می‌تواند در میان مدت فایدۀ بیشتری را نیز رقم زند.