بایگانی

۲۲ بهمن ۱۳۹۵

همه عقب‌نشینی‌های سیاست خارجه ترامپ

زیتون– دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری جدید آمریکا، پیش از پایان اولین ماه طوفانی خود، در چندین مورد از مواضعش، عقب‌نشینی کرد. دونالد ترامپ امروز (جمعه) در گفت‌وگوی تلفنی با «شی جین پینگ» همتای چینی خود، با عقب‌نشینی از موضع قبلی خود، به پایبندی کشورش بر اصل «چین واحد» تاکید ادامه…

۲۱ بهمن ۱۳۹۵

صلح نیابتی جایگزین جنگ نیابتی

علی فرخی

شاید این‌بار عدو سبب خیر شده باشد و در مضیقه فعلی یاد بگیریم که این امکان که ما نه با زبان ایدئولوژی که با زبان تجارت و نه در میدان‌های تخاصم که در بازار تعامل با دنیا سخن بگوییم، امکانی صلح‌آمیزتر و مفیده فایده‌تر است…

۱۹ بهمن ۱۳۹۵

«بازی ترامپ»؛ چرا ترامپ ایران را تهدید می‌کند؟

طاها پارسا

سال گذشته، پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت بسته شد و ایران حتی اگر قصد ساختن سلاح هسته‌ای را هم داشت، با عهدنامه‌ی برجام، عملا برای دست کم یک دهه از ساخت آن محروم شد. یعنی ترامپ حتی اگر بابت دست‌یابی ایران به سلاح هسته‌ای هم نگران باشد، ادامه…

۱۷ بهمن ۱۳۹۵

زیتون مدرسه خیالی من است

رضا حقیقت‌نژاد

جمعی که در سایت زیتون هستند، به دلیل اعتبار و سابقه قدرتمند سیاسی و حوزوی که دارند، هنوز قابلیت دسترسی به محافل و مباحث مهم فکری و فقهی و سیاسی داخل کشور را دارند. مدرسه‌بودن زیتون می‌تواند این قابلیت را به سایت بدهد که مثل یک پل عمل کند. اخیرا دیدم سعید حجاریان در گفتگویی از زیتون به عنوان یک سایت جدی نام برده و به دانشجویان توصیه کرده بود این سایت را مطالعه کنند. تعبیر سایت جدی، تعبیر خوبی است، بوی مدرسه را می‌دهد…

۱۶ بهمن ۱۳۹۵

ترامپیسم

ابراهیم نبوی

اینترنت پر است از کلکسیون نسبتا کاملی از انواع فحش‌های سیاسی و شخصی به دانلد ترامپ که تازه ده روز از حکومتش گذشته است. او در همین چند روز کارهایی کرده و تصمیماتی گرفته که خشم بخش مهمی از مردم جهان و حکومت‌های مختلف را برانگیخته است و ادامه…

۱۵ بهمن ۱۳۹۵

هدف: ارزش افزوده

مهدی جامی

در سال‌گرد راه‌اندازی زیتون، از تعدادی از صاحب‌نظران رسانه و تحلیل‌گران سیاسی و جامعه‌شناسان خواستیم که انتقادات‌شان را برایمان بنویسند و کارنامه زیتون را به قضاوت بنشینند. زیتون جهت اطلاع خوانندگان، تعدادی از آن‌ها را که بیش‌تر صبغه‌ی انتقادی دارند، در روزهای آتی منتشر می‌کند

۱۴ بهمن ۱۳۹۵

فرمان مهاجرتی ترامپ به مثابه یک ساعت شنی

محمود صدری

کیست که از تروریسم نترسد؟ من یکی که می‌ترسم. سوال این‌جاست که در برابر این خطر چه می‌توان کرد! هم‌اکنون حتی کسانی که سیاست را از دور رصد می‌کنند دریافته‌اند که فرمان حکومتی آقای ترامپ موسوم به: «حفاظت از مملکت در برابر ورود تروریست‌های خارجی به کشور» عمیقا ادامه…

۱۳ بهمن ۱۳۹۵

پلاسکو؛ شارلاتانیسم و عوام‌فریبی

مرتضی کاظمیان

دو هفته پس از آتش‌سوزی در ساختمان پلاسکو و فروریختن آن و جان باختن چند ده شهروند ـ به‌ویژه آتش‌نشانان ایثارگر ـ شهردار تهران در مجلس حاضر شد و بدون هیچ «عذرخواهی»، از اقدامات شهرداری و مدیریت خود دفاع کرد؛ اقداماتی که به تعبیر رهبر جمهوری اسلامی «کوه ادامه…

۱۳ بهمن ۱۳۹۵

با موشک ترامپ را آزمایش نکنید!

فرزانه روستایی

آزمایش‌های موشکی نابهنگام و کامنت‌ها و تهدیدهای سبک‌سرانه و تحریک رئیس‌جمهوری که همه کانال‌های تلویزیونی آمریکا در حال مسخره‌کردن و نقد او هستند، چیزی به آن‌ها نمی‌افزاید و فقط سرعت تحولات منفی علیه ایران را افزایش می‌دهد. هنوز تنها راه مقابله با بحران‌هایی، که هر لحظه ممکن است با اتحاد ترامپ و اسراییل بر سر مردم ایران آوار شود، کنار آمدن با خود مردم ایران است و آشتی با هرکسی است که فارسی سخن می‌گوید و به ایرانی بودن خود می‌بالد

۱۱ بهمن ۱۳۹۵

شرکای تجاری ترامپ و قانون منع ورود به ایالات متّحده

زیتون: به نظر می‌رسد هفت کشوری که با امضای فرمان اخیر توسّط رئیس‌جمهور ترامپ، شهروندان‌شان اجازه ورود به ایالات متّحده را نخواهند داشت، همگی دارای یک ویژگی مشترک هستند. شخص رئیس‌جمهور در هیچ‌کدام از کشورهای مذکور منافع اقتصادی ندارد. فرمانی اجرایی‌که وی روز جمعه امضاء کرد، ورود اتباع ادامه…

۱۰ بهمن ۱۳۹۵

بیست شباهت ترامپ و احمدی‌نژاد

ابراهیم نبوی

یک، همه روشنفکران و هنرمندان و دانشگاهیان و ساکنان شهرهای بزرگ با انتخاب احمدی‌نژاد مخالف بودند و مردم بخش‌های عقب‌مانده و دورافتاده کشور او را انتخاب کردند، همه روشنفکران و هنرمندان و دانشگاهیان و ساکنان شهرهای بزرگ آمریکا با انتخاب ترامپ مخالف بودند و مردم بخش‌های عقب‌مانده و ادامه…

۰۸ بهمن ۱۳۹۵

بی‌قراری، بی‌تفاوتی و طمانینه

سروش دباغ

«بی‌تفاوتی» به روایت بودا، مولوی و ویتگنشتاین، هم‌عنان با بی‌عملی و دست‌شستن از زندگی روزمره و به گوشه‌ای خزیدن نیست، نگرشی که قائلانی در میان صوفیان مسلمانِ سده های پیشین داشت؛ صوفیانی که می‌گفتند « الامر اسهل من ذلک» و عملا زندگی را رها کرده بودند. بلکه، دعوت به کشیدن سرمه‌ای بر چشم و نگاه‌کردن به دنیا از منظری دیگرگون است؛ نگرشی که متضمن پرداختنِ به اموردنیوی به قدر مکفی و ضروری و نه بیشتر است، نگاهی که کمینه کردن نیازها و وابستگی‌ها را بر می‌کشد و تنظیم مجدد رابطه‌ی با تعلقات را توصیه می‌کند، نه فرو نهادنِ آن‌هارا به طور کامل بسان برخی از گذشتگان.

۰۶ بهمن ۱۳۹۵

تشیع؛ یک حزب سیاسی یا قرائتی متفاوت از دین

علی موحدیان عطار

هرچند ممکن است دیدگاه‌های کلامی تشیع در ماجرای اعتراض به سقیفه توسط علی(ع) مورد تاکید یا استناد قرار نگرفته باشد، اما به‌رغم نتیجه‌گیری آقای یوسفی اشکوری، نمی‌توان آن اعتراض را تنها سرآغاز ساده پیدایش تشیع دانست؛ چرا که اولا وجود دیدگاه‌های مبنی بر مفهوم خاص امامت و خلافت و انحصار آن در معصوم و لزوم پیش‌گزینی و تعیین صاحب این منصب توسط خدا و شخص پیامبر در امام علی(ع) و شیعیان خاص ایشان محرز است.ثانیا، عدم طرح این دیدگاه‌ها در اعتراض به سقیفه می‌توانسته به این دلیل بوده باشد که چنین دیدگاه‌هایی عامه‌فهم و عامه‌پسند نبوده و به همین سبب می‌توانسته منشا سوء‌برداشت و سوء‌استفاده قرار گیرد

۰۴ بهمن ۱۳۹۵

آیا نهادها هم فرو می‌ریزند؟

علی فرخی

نظام به هردلیل تصمیم گرفته که به لحاظ نهادی، سیستمی برای تملک دارایی‌هایی که مصادره کرده بر قرار نموده و به اصطلاح مِلک‌داری کند ولی در عین‌حال چون شعارهایش با اصل سرمایه‌داری و ملاکی در تعارض است، اسم این سازمان را با ترمینولوژی انقلابی می‌گذارد بنیاد مستضعفان؛ بدین معنی که این نهاد با استفاده از دارایی‌های در اختیار، موظف است گردش سرمایه‌ای به منظور کمک و پشتیبانی به نیازمندان و مستضعفان برقرار نماید. یعنی این نهاد از روز اول دچار تعارض کارکردی است

۰۳ بهمن ۱۳۹۵

تشیع آغازین در پویه تاریخ

حسن یوسفی اشکوری

شیعه به مثابه یک حزب سیاسی بود که با یک اعتراض ساده و روشن آغاز شد و در گردونه تحولات بعدی در طول سه قرن به یک گروه اعتقادی-سیاسی کاملا متمایز و در پاره‌ای موارد متعارض در متن اکثریت مسلمان سامان یافت. به نظر می‌رسد عنوان شیعه از قرن دوم به بعد به جریانی اطلاق شده که یک قرن بعد به شیعه اثنی عشری (امامی) نام‌بردار شده است. در آغاز عنوان «شیعه علی» رایج بود و مصطلح ولی بعدها عنوان شیعه بر عموم شیعیان اطلاق شده است. البته تشیع از همان آغاز به گروه‌های مختلف و حتی متضاد تقسیم شده که می گ‌توان به سه شیعی کیسانیه در قرن دوم و زیدیه و اسماعیلیه در قرن دوم اشاره کرد.

۰۳ بهمن ۱۳۹۵

آیا خدا ایران را فراموش کرده است؟

فرزانه روستایی

ظاهرا ٬ در کائنات کسی نتوانست سرزمین ایران را از دروغ و فساد مفرط و دورویی نجات دهد به همین دلیل چنان اغتشاش دردناکی در میهن درخطر ما حاکم شده است که ده‌ها میلیارد تومان از بودجه مملکت صرف اداره موسسات دینی‌بی نام و نشان می‌شود که کارایی جز فراری‌دادن مردم از دین خدا ندارند ٬‌ اما آتش‌نشانی شهر تهران بدون بودجه برای خرید نردبان بلند و شلنگ و شیر فشار قوی و دوره های آموزشی مدرن نمی‌توانند، مردم را از سوانح نجات دهند و به علت نداشتن هیچ تجهیزات قابل ملاحظه‌ای فقط با شجاعت و مردانگی ایرانی به مقابله با آتش‌سوزی‌های خطرناک می‌روند …

۰۲ بهمن ۱۳۹۵

پلاسکو؛ حس نابودی خود و دیگری

علی کلائی

در طول حدود ۴ دهه پس از انقلاب بهمن ۵۷ باید گفت که معجونی شده ایم همانند مسئولین‌مان. الناس علی دین ملوکهم. دیکتاتورهای خودمحور کوچکی که نه مسئولیت اجتماعی، نه اخلاق فردی و نه جمع‌پذیری سرمان می‌شود. با علیل‌شدن در برابر سیل شرایطی که خود و حکومت بر «ما»ی جامعه تحمیل کرده، نه به ضد آن، که برساختی شبیه همان تبدیل شده‌ایم. و حال میان آن نظام نابکار و مردمانی با همان منش و خلقیات و رفتار انگار یک رابطه دوسویه برقرار شده است. رابطه ای تا قعر قهقهرای فروپاشی اجتماعی. فروپاشی‌ای که خیلی هم دیر نیست. حتی شاید برای درمان‌اش دیر باشد. طلیعه‌هایش آمده‌اند. از خون‌بازی دخترکان دبیرستانی تا مردود شدنمان در پلاسکو و پلاسکوها…

۰۲ بهمن ۱۳۹۵

بازرگان و توجیه دینی و اخلاقی‌ دفاع از آزادی و مبارزه با استبداد

مهدی نوربخش

بیش از دو دهه از رحلت بازرگان، مرد دین، اخلاق و سیاست می‌گذرد. هرچه زمان می‌گذرد نیاز به او و منش سیاسی‌اش در جامعه استبداد زده ما بیش‌تر می‌شود. او، به‌جز اصلاح‌گری در دین، در تاریخ سیاسی کشور ما نیز از مردان نادر این سرزمین شد. همتایان او امیر کبیر، مصدّق، طالقانی، منتظری و سحابی‌اند. در کشور ما مردانی را می‌بینی‌ که سلامت نفس، اخلاق، شرافت و صداقت‌شان از آن‌ها نمونه‌هایی استثنایی‌ می‌سازد

۲۹ دی ۱۳۹۵

رفیقانم سفر کردند هر یاری به اقصایی…

عبدالکریم سروش

شریعتمداری اجازه گرفت که سؤالی را با آیت‌‌الله در میان بگذارد. آن‌گاه با احترام و اختصار تمام گفت: شما که مصدّق را نامسلمان خوانده‌اید، آیا اطلاعاتی به محضر شریف مستطاب حضرت‌عالی رسیده است؟ آقای خمینی تأمّلی کرد و سر برداشت و گفت: بلی، اطلاعات بسیار! ا

۲۹ دی ۱۳۹۵

پیش‌گفتاری درباره‌ی «نسبت تکنولوژی با فرهنگ و دین»

محمدرضا واعظ شهرستانی

با توجه به ویژگی و ماهیت ذاتی دین و تکنولوژی و هم پوشانی این دو عنصر در تاثیرگذاری و جهت دهی به افکار، اندیشه ها و رفتار و شئون انسانی، لزوم بررسی بیشتر نسبت میان دین و تکنولوژی و میزان اثرگذاری هریک در شکل گیری فرهنگ و ارزش های حاکم بر یک جامعۀ دینی به وفور احساس می شود.

۲۸ دی ۱۳۹۵

روایت کرباسچی از درگذشت هاشمی

گفت‌وگو با غلام‌حسین کرباسچی

در همان دفتری که خبر فوت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را شنیده، پذیرای ما می‌شود؛ دفتری کوچک و دنج در خیابان آفریقا. رغبت چندانی به مصاحبه ندارد و پاسخهایش به سؤالات درباره نحوه درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی با مکث و سکوت همراه است. اما کم کم سر صحبت باز ادامه…

۲۷ دی ۱۳۹۵

احمد مازنی: هاشمی‌رفسنجانی در استخر دفتر مجمع در مجموعه سعدآباد سکته کرد

زیتون– احمد مازنی، نماینده مجلس، خبر داد که اکبر هاشمی‌رفسنجانی در محل کارش در مجموعه سعدآباد سکته کرده است. مازنی به اعتماد گفت رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام دفتری در مجموعه سعدآباد دارد که هاشمی‌رفسنجانی دو روز در هفته در آنجا مستقر می‌شد و برخی از ملاقات‌ها و ادامه…

۲۶ دی ۱۳۹۵

مرثیه جنگل

حسن یوسفی اشکوری

این روزها می‌شنوم که قانون حفاظت جنگل در مجلس سخن در میان است. گویا قرار است که در طول ده‌ سال برخی کنترل‌ها در بهره‌برداری از جنگل‌های شمال اعمال شود تا به اصطلاح امکان تنفسی برای جنگل‌ها فراهم آید و در این مدت جنگل‌ها بتوانند اندکی تمدید قوا ادامه…

۲۶ دی ۱۳۹۵

🍃عیسی سحرخیز اعتصاب غذای خود را آغاز کرد

زیتون– عیسی سحرخیز در اعتراض به «قانون شکنی‌ها، نقض مفاد قانون اساسی، حقوق شهروندی و حقوق مصرح برای زندانیان سیاسی و مطبوعاتی»‌ دست به اعتصاب غذا زد. به گزارش «زیتون» مهدی سحرخیز گفت پدر او در اعتراض به «حکم جدید صادر شده و نقض مکرر قانون از سوی ادامه…

۲۵ دی ۱۳۹۵

🍃علی شریعتی ظهر امروز اعتصاب غذای خود را شکست

زیتون– علی شریعتی، زندانی سیاسی، ظهر امروز با حضور خانواده‌اش، اعتصاب خود را شکست. مطهره پارسی، همسر او به «زیتون» گفت که این زندانی سیاسی به دلیل وضعیت ناپایدار سلامت مادرش، در توصیه محمد خاتمی و درخواست جمعی از فعالان سیاسی و زندانیان سیاسی سابق اعتصاب خود را ادامه…

۲۵ دی ۱۳۹۵

تاثیر فقدان هاشمی بر مناسبات قدرت

فرخ نگهدار

تشییع دوسویه اما آرام هاشمی پیامی پرمعنا برای جهان داشت: در ایران یک جامعه شهری مجرب و پرشمار شکل گرفته است که در گذر از رنج‌ها یاد گرفته است که با حاکمان نافرمان چه کند تا رفتار آنان با خود را دگرگون سازد، و بی‌هیچ نیاز به ریختن خون یا هجوم و فشار و حمایت خارجی.
ایران از آن دوران که دیگران برایش نسخه‌پیچی کنند، سال‌هاست عبور کرده. حضور هم‌زمان حاکمان و معترضان در یک مراسم، به جهان گفت روی خونین‌شدن مبارزه قدرت در ایران، یا تکرار آن‌چه در خاورمیانه و شمال افریقا رخ داد، کم‌تر حساب کنند. رفتن هاشمی نشان داد که حامیان کسب قدرت از طریقی جز صندوق رای، کم شمارتر و امید خارجی به رونق کار ایشان، محو تر شده است…

۲۴ دی ۱۳۹۵

نقشی نیمه‌تمام در بازگشتی نیمه‌راه!

عبدالعلی بازرگان

توبه سیاسی، تابع گذشته سیاست‌مدار است و بهایی که باید پرداخته شود، هزینه خساراتی است که در آن نقش داشته. منتظری که در تصویب تز ولایت فقیه، هرچند با موکول کردن آن به رضایت و نقش مردم، در مجلس نخست انقلاب نقشی کلیدی داشت، بهای آن را صادقانه و پر و پیمان داد. اما هاشمی که پله‌پله از نردبان قدرت پایین رانده شده بود و با دست می‌کوشید آن را هم‌چنان برای جبران مافات و شاید خدمتی به مردم یا مرام خود نگه دارد، سیاست‌مدار بود و اهل کج‌دار و مریز. او گویی به نقش خود در ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر، که به شهادت و جراحت حدود یک میلیون انسان منجر شد و به مشارکت یا سکوتش در سرکوب یا سر به نیست‌کردن ده‌ها هزار مخالف سیاسی و متلاشی و آواره‌کردن یک ملت به خوبی آگاه نبود!… ادامه…

۲۳ دی ۱۳۹۵

جنبشی که دوباره «سبز» شد

مرتضی کاظمیان

شش سال پس از آخرین بروز و ظهور برجسته سبزها و در پی آن، بازداشت خانگی رهبران جنبش سبز، یک‌بار دیگر جنبشی که بسیاری آن‌را خاتمه یافته جار می‌زدند، در خیابان‌های پایتخت «سبز» شد. اتفاق بسیارمهمی که خاطر هسته اصلی قدرت در جمهوری اسلامی را بار دیگر برآشفته ادامه…

۲۲ دی ۱۳۹۵

بلندگو مال تو، حرف حق مالِ ما

مشاهدات یک شاهد عینی از تشییع جنازه هاشمی رفسنجانی

آن‌ها بلندگوهایشان را آورده بودند. بلندگوهای آن‌ها سر صبح پیش از همه سر چهارراه‌ها حاضر و یراق بودند. گویی به دلیل عدم امکان استفاده از پلیس ضدشورش، در روز تشییع جنازه رئیس تشخیص مصلحت نظام و آن «یار دیرین»، سپاهیان و امنیتی‌اندیشان چاره را در این دیده بودند ادامه…

۲۱ دی ۱۳۹۵

هاشمی رفسنجانی، اصلاحات و تعادل نَش

طاها پارسا

در این یادداشت می‌کوشم با استفاده از مفهوم «تعادل نش» جایگاه مرحوم هاشمی رفسنجانی در سیاست ایران را نشان دهم و  برآوردی از وضعیت جدیدی داشته باشم که  هاشمی در آن حضور ندارد. «تعادل نش» یک مفهوم مهم در «نظریه‌ی بازی» هاست. نظریه بازی‌ها بسیاری از وضعیت‌ها، رفتارها، ادامه…