یکی از مهم ترین جنبه های عذرخواهی سعید مرتضوی این است که نشان می‌دهد که بسیاری از مردم ایران خود را دارای حقوق شهروندی می دانند و آشکار و یا به طور ضمنی این حقوق را مطالبه می کنند و برای آن پافشاری می کنند. اگر چنین نبود هیچ گاه سعید مرتضوی حاضر نمی شد که از مواضع خود عقب نشینی کند و از مردم ایران عذر خواهی کند. هنگامی که از فشار افکار عمومی صحبت می شود، غالبا فراموش می گردد که در جوامعی که حس شهروندی در افراد بوجود نیامده است اصولا افکار عمومی چندانی وجود ندارد که بتواند فشاری را وارد کند. تنها با فعال بودن طبقات مدنی که خود را دارای حقوق شهروندی می دانند و برای احقاق آن تلاش می کنند، حاکمیت وادار می شود عقب نشینی کند. با وجود تمام سرکوب ها، منجمله سبعیت هایی که توسط افرادی مانند مرتضوی اعمال شده است، جامعه مدنی ایران منفعل نشده است و هرگاه فرصتی بروز کند مطالبات دمکراتیک خود را بیان می کند و خواهان عملی شدن آن می‌شوند.

بازگشت به صفحه اول