زیتون: «کلابهاوس در زیتون» ستونی است روزانه که به اتاقهای سیاسی این شبکه اجتماعی سرک میکشد…
مجتبی ردای رهبری را میپوشد یا رئیسی؟
در روزهایی که کلاب هاوس کمی از رونق سابقش افتاده و اتاقهای سیاسی شاید به سه علت فیلترینگ نصفه و نیمه، برگزاری بازیهای جام باشگاههای آسیا و ماجراهای مربوط به محسن نامجو کمتر از قبل مخاطب دارد؛ جایگزینی سید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی همچنان دغدغه بعضی از کلاب هاوسیها است.
«آیا مجتبی خامنهای جانشین پدرش میشود؟» نام اتاقی بود که روز گذشته در کلابهاوس به راه افتاد و تا حدودی مورد توجه قرار گرفت. در این اتاق بیشتر روزنامهنگاران و تحلیل گران فرصت صحبت کردن پیدا کردند. نظرات هم طوری بود که چالش جدی بین افراد اتفاق نیافتاد و همه بحثها در فضای گل و بلبل ادامه داشت. البته در مورد این موضوع خبر جدیدی در کار نبود و روزنامه نگاران و تحلیلگران سیاسی فقط تحلیلهایشان را با توجه به اخبار سالهای پیش اعلام میکردند. تحلیلهایی که یا عامل خارجی را در تعیین جانشینی موثر میدانست، یا شخصیتهای پرنفوذ و یا حتی قدرت سپاه را.
مهدی مهدوی آزاد معتقد بود رهبر بعدی جمهوری اسلامی را نه فقط رهبر جمهوری اسلامی یا چهرههای پر نفوذ که به احتمال قوی کشورهای صاحب نفوذ در ایران تعیین میکنند. و روسیه به عنوان یک همسایه پرقدرت و پرنفوذ در ایران نمیتواند به سادگی از کنار موضوع انتخاب رهبر جمهوری اسلامی بگذرد. رهبر بعدی ایران باید کسی باشد که منافع روسیه را ایران تضمین کند. این روزنامهنگار البته چین را هنوز در این سطح از نفوذ نمیدانستند که بتواند در مورد رهبر بعدی ایران اعمال نظر کند.
البته مهدوی آزاد تحلیل جالبی هم از نقش اسراییل در انتخاب رهبر آینده داشت و میگفت برای اسرائیل بر سر کار آمدن یک رهبر تندرو بسیار بهتر از آن است که یک میانه رو به رهبری برسد. چرا که یک تندرو میتواند نظام را زودتر به پایان برساند.
یکی از اعضای اتاق هم به نقش سپاه تاکید کرد و معتقد بود در سپاه یک جناج قوی ضد روحانیت وجود دارد. و این گرایش از زمانی به وجود آمد که واحد حفاظت از شخصیتها در سپاه ایجاد شد و سپاهیان با واقعیت زندگی روحانیت نه آن تصویر معنوی آن که در جامعه وجود داشت مواجه شدند.
البته بعضی از اعضا نظرشان با او مخالف بود و معتقد بودند سپاه یکدست نیست که بتواند در مورد رهبر آینده به اجماع برسد، اما این کاربر جواب داد که دیکتاتوری نظامی پینوشه در شیلی هم گروههای مختلفی داشتند اما به دلیل فشار خارجی به بدنه ارتش توانستند به اجماع برسند و در پاکستان نیز همین اتفاق افتاده است.
فرد دیگری در این گروه معتقد بود که سپاه از حدود سال ۸۲-۸۳ که به صورت پررنگ وارد کار اقتصادی شد، به آرامی وارد کار بورژوازی دولتی شد و رفتارهای بورژوایی پیدا کرد. او برخلاف نفر قبلی معتقد بود باید مبانی فقه سیاسی جمهوری اسلامی را در نظر داشت. بر اساس فقه سیاسی اینکه رهبر جمهوری اسلامی روحانی نباشد قابل تصور نیست. اما از روحانیزدایی میتوان صحبت کرد. دورهای که یک روحانی آن بالا باشد اما بازوهای غیرروحانی داشته باشد. این اتفاق یک دهه پیش در دوره احمدی نژاد افتاده بود. اما به مرور وضع برگشت و به دلیل رواج ملی گرایی در بین سپاه، دیگر نظام اعتماد سابق را به آن ندارد.
عمده سرمایهگذاری مجتبی خامنهای نیز در سپاه بوده و به همین دلیل جانشین احتمالی نمیتواند او باشد. از نظر این فرد مجتبی خامنهای دیگر یک گزینهای با احتمال بالا نیست و امروز نظام دچار بحران جانشینی است.
اما مراد ویسی، روزنامه نگار، از مجتبی گذشت و به رئیسی رسید. البته تحلیل او برای رسیدن به این تئوری کمی متفاوت بود. او معتقد بود که امروز دو مسئله اصلی جمهوری اسلامی ماندگاری و جانشینی است. ماندگاری به دلیل فراگیری اعتراضات مردم و تندتر شدن مطالبات مردم در خطر است. جانشینی نیز امروز یکی از چالشهای بزرگ جمهوری اسلامی است. آقای خامنهای انتخاب کرده است به عنوان مهمترین بازیگر سپهر سیاسی جمهوری اسلامی به دو دلیل باید قدرت بیشتری به سپاه بدهند. در صورت وقوع بحران جانشینی ممکن است مردم احساس کنند که به دلیل ضعف نظام یا ضعف رهبر جدید با بحران مواجه شود.
او این مساله را دلیلی برای قدرت دادن به سپاه میدانست و گفت آقای خامنهای به این نتیجه رسیده است که باید راس نظام بیش از پیش نظامی و امنیتی باشد. در این چهار چوب اگر جمهوری اسلامی باقی بماند تبدیل به جمهوری سپاه خواهد شد و بعد از فوت آقای خامنهای رهبر جدید بیش از پیش به سپاه تکیه خواهد کرد. به همین دلیل من اصلا شانسی برای روحانی و خاتمی و حسن خمینی نمیبینم و پیش بینی میکنم که نظام برای جانشینی رئیسی آماده میشود.
از بین اعضای گروه بالاخره یک نفر به سوال اسم اتاق جواب مثبت داد. یک فعال سیاسی داخل ایران مجتبی خامنهای را قدرتمندترین گزینه جایگزینی علی خامنهای دانست و با مقایسه او با خمینی گفت، آقای خامنهای مانند سال آخر آقای خمینی قصد دارد که کارهای ناتمامش مانند زندانیان سیاسی، جانشینی و … را به پایان برساند.
دفاعی که هفته گذشته از مذاکرات هستهای کرد هم در همین چارچوب قابل تحلیل است و او قصد دارد که تکلیف انرژی هستهای را روشن کند.
او معتقد بود بعد از مسایل هستهای خامنهای به سراغ تعیین جانشینی میرود و پروژه بعدی این است. از حرفهای سیاستمداران اینجور مشخص است که تکلیف مجتبی خامنهای روشن شده و آقای خامنهای میخواهد سکان را به دست کسی بدهد که همان راه و روش خودش را ادامه بدهد.
این فعال سیاسی معتقد بود در سیستمی که آقای خامنهای ایجاد کرده، فرزندش مجتبی خامنهای تاثیر گذارترین چهره است. چند سالی است که افراد نزدیک به گردان حبیب در مناصب خاص از جمله ریاست صدا و سیما یا ریاست ستاد اقامه نماز جمعه تعیین میشود که افرادی وفادار به مجتبی خامنهای هستند.
اما از طرف دیگر مجتبی شخصیت وجیهه الملیهای نیست. همچنین ممکن است به دلیل مسئله «به ارث رسیدن حکومت» در مقابل رهبری مجتبی خامنهای مقاومتهایی در کشور ایجاد شود. به همین دلیل احتمالا رهبر بعدی ممکن است فردی باشد که در کنترل تیم او باشد.
ابراهیم رئیسی، یک سر و هزار سودا
حرف ابراهیم رییسی اما در اتاقهای دیگر هم بود. فرید مدرسی هم شب گذشته در ادامه اتاقهای انتخاباتیاش از احتمال نامزدی ابراهیم رئیسی گفت. هرچند هنوز با وجود زمان کمی که به انتخابات مانده رییسی نمایندگی جریانی را به صورت رسمی به عهده نگرفته اما اینجور که بویش به مشام میرسد افراد زیادی هستند که نیمچه ستادی راه انداختند تا در صورت رخصت گرفتن وارد یکی از احتمالا بیرقیبترین انتخاباتهای ریاست جمهوری بشوند. به همین خاطر علی نادری، مشاور ابراهیم رئیسی هم گردن نگرفت که ستاد انتخاباتی به راه انداختهاند و معتقد بود این ستادها اجتماعی است! نه انتخاباتی.
علی نادری گفت ابراهیم رئیسی دیداری با رهبری در مورد انتخابات نداشته. این خبر پس از نهی حسن خمینی از شرکت در انتخابات به دروغ تولید شده بود و کار ستادهایی که تشکیل شده است تنها انتخاباتی نیست و زمینهسازی کار اجتماعی نیز هست.
یکی از اعضای اتاق هم خبر داد که روابط عمومی قوه قضاییه به خبرنگاران درون کشور مسیج داده است که ابراهیم رئیسی قصد نامزدی ندارد.
تا امروز هیچ کدام از نامزدهای احتمالی انتخابات پیش رو نتوانسته است که «خیال رهبری یا ابراهیم رئیسی را در مورد رییس جمهوری بعدی» راحت کند بنابر این احتمال نامزدی ابراهیم رئیسی هنوز منتفی نیست. بعضی از حامیان رئیسی هم خبر از راه اندازی چراغ خاموش ستادهای لاریجانی میدادند و اینکه لاریجانی ستادهایش را بدون در نظر گرفتن رسانهها و شبکههای اجتماعی و با تکیه بر تبلیغات سینه به سینه راه اندازی کرده است. آنها معتقد بودند در صورت پیروزی لاریجانی دولت سوم روحانی تشکیل میشود و وضع کشور از این هم بدتر می شود.
به همین بهانه هم هست که تیم رئیسی معتقد است ابراهیمِ قوه قضاییه باید برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری آستین بالا بزند.
در این اتاق اما خبرهای درگوشی زیادی شنیده شد. خبرهایی مانند اینکه مشاوران ابراهیم رئیسی که ارتباطات گستردهای با بیت رهبری هستند، از جمله حاج آقا مصطفی نیلی به دنبال رایزنی برای فراهم کردن شرایط نامزدی رئیسی در انتخابات ریاست جمهوری هستند.
کلابهاوسهای قبلی را هم دریابید:
آرامش بعد از طوفان؛ سیاست امروز کشور
خاتمی و موسوی؛ از شعار حداکثری تا مقاومت حداکثری
حامیان رئیسی معتقد بودند کسانی که مخالف ریاست جمهوری آقای رئیسی هستند، نگران آینده سیاسی خود هستند. اما رئیسی که فرد سلیم النفسی نیز هست به احتمال زیاد در دقیقه نود نامزد خواهد شد! در این اتاق همچنین خبری که در مورد نهی رئیسی از شرکت در انتخابات توسط رهبری منتشر شده بود، تکذیب شد.
یکی از افراد حاضر در گروه هم تلویحا گریزی به علاقه رئیسی برای پوشیدن ردای رهبری زد و گفت در مورد رئیسی مانند ابرقهرمان سخن نگوید، او در صورت پیروزی هم مانند دو دولت احمدی نژاد عمل خواهد کرد اما فکر نمیکنم بیاید چون آینده سیاسی بزرگتری را برای خود متصور است.
فرید مدرسی هم خبر داد که در برخی مراکز استانی ستادهای خودجوش یا مردمی شکل گرفتهاند تا در صورت حضور شرایط کار فراهم باشد. و امروز به دنبال رایزنی با دیگر نامزدها و هوادارهای آن ها هستند. این ستادها به دنبال ایجاد رابطه با ستاد مرکز هستند.
این خبرنگارِ فعال در کلاب هاوس انتقاد نرمی هم از رئیسی کرد و با اشاره به اینکه رئیسی بهتر است در قوه قضاییه بماند گفت یکی از دوستان به نقش ابراهیم رئیسی در هماهنگی بین قوا و ایجاد فضای امن و امان برای بخش خصوصی اشاره کردند. اما بهترین جا برای ایفای این نقش همان قوه قضاییه است. این قوه قضاییه است که به اسم اعمال قانون موجب فرار سرمایه خواهد شد. قوه مقننه نیز که دست دوستان است. چرا برای قوه مجریه نقشه دیگهای نمیکشند؟ دوستانی که اصرار دارند آقای رئیسی نامزد انتخابات ریاست جمهوری شوند، تنها به دنبال در اختیار گرفتن این قوه هستند و نیت دیگری ندارند.
اگر روند تحولات سیاسی کشور را در شش ماه گذشته (از ابتدای اسفند ۴۰۲ تا…
مقدمه جامعه ایران در دهههای اخیر با چالشهای متعددی در حوزههای مختلف مواجه بوده است.…
تحلیل بافتاری و ساختارگرا بر دستگاه اندیشه سروش دباغ
امروز وقت گذاشتم و دو ساعت مناظره آقایان مهدی طائب و احمد زیدآبادی را دیدم…
اسلام سیاسی در تمام خوانشهایش به پایان نظری خود رسیده و تنها پایان عملی و…