بایگانی

۲۹ اسفند ۱۳۹۵

۱۳۹۶؛ فرجام روندها و چالش‌های ۱۳۹۵

مرتضی کاظمیان

سالی دیگر، با تمام کش‌وقوس‌ها و چالش‌های انرژی‌بر در حوزه سیاست، برای ایران به پایان رسید. اما به شکلی غریب، فرجام بسیاری از روندهای اجتماعی ـ سیاسی در سال ۱۳۹۵ و حاصل این چالش‌ها، مشخص نشد و معطل و معوق ماند. پیوستگی رویدادهای سیاسی یا مرتبط بودن برخی ادامه…

۱۸ اسفند ۱۳۹۵

بحران تمامیت‌خواهان در عصر ارتباطات

مرتضی کاظمیان

اجلاسیه اخیر خبرگان رهبری، مهمانی ویژه با سخنانی مهم داشت: رضا تقی‌پور، عضو شورای‌عالی فضای مجازی[۱]. داده‌ها و گزارشی که این عضو شورای‌عالی فضای مجازی مطرح کرد، بسیار جالب توجه، و قابل تأمل و تحلیل است. برخی نکته‌های جالب توجه در سخنان وی چنین است: ـ «امروز ما ادامه…

۱۴ اسفند ۱۳۹۵

طاهری؛ قربانی انکیزیسیون در جمهوری اسلامی

مرتضی کاظمیان

سیمای جمهوری اسلامی با پخش فیلمی به‌ظاهر مستند با عنوان «حلقه شیطان»، تندتر از پیش، محمدعلی طاهری، بنیان‌گذار عرفان حلقه (کیهانی) را که در زندان بسر می‌برد، هدف حمله تبلیغاتی قرار داده است.[۱] فیلم مزبور آشکارا محصولی جدید از نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ـ به‌طور مشخص، سازمان اطلاعات ادامه…

۰۴ اسفند ۱۳۹۵

قاضیان اعدام و احمد منتظری

مرتضی کاظمیان

هیچ خشونت و سرکوبی در جمهوری اسلامی غیرمترقبه نیست. کش‌یافتن حبس خانگی و بدون محاکمه موسوی و کروبی و رهنورد برای شش سال، یک شاهد برجسته است؛ اما نه تنها نمونه. اجرای حکم شش سال زندان حجت‌الاسلام احمد منتظری، فرزند آزاده‌ی زنده‌یاد آیت‌الله منتظری، جدیدترین گواه است. آنچه ادامه…

۲۷ بهمن ۱۳۹۵

پنج نکته در نقد رهبری آشتی‌گریز

مرتضی کاظمیان

در سخنانی که غیرمترقبه نبود، رهبر جمهوری اسلامی به پیشنهاد «آشتی ملی» خاتمی، «نه» گفت. آیت‌الله خامنه‌ای تعبیر «آشتی ملی» را «بی‌معنی» توصیف کرد و با تحریف دوباره حقیقت، اظهار داشت: «مردم با آن کسانی که به روز عاشورا اهانت کردند، قهرند. آنهایی که آمدند وسط خیابان روز ادامه…

۲۱ بهمن ۱۳۹۵

ترامپ و قاضی آمریکایی، خامنه‌ای و دستگاه قضایی

مرتضی کاظمیان

در جدیدترین اظهارنظرش، رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به تغییر رییس جمهور ایالات متحده گفته است: «ما از این آقایی که تازه آمده، متشکریم؛ تشکر ما به‌خاطر این است که زحمت ما را کم کرد و چهره‌ی واقعی آمریکا را نشان داد. نشان می‌دهد که حقیقت آمریکا چیست؛ ادامه…

۱۳ بهمن ۱۳۹۵

پلاسکو؛ شارلاتانیسم و عوام‌فریبی

مرتضی کاظمیان

دو هفته پس از آتش‌سوزی در ساختمان پلاسکو و فروریختن آن و جان باختن چند ده شهروند ـ به‌ویژه آتش‌نشانان ایثارگر ـ شهردار تهران در مجلس حاضر شد و بدون هیچ «عذرخواهی»، از اقدامات شهرداری و مدیریت خود دفاع کرد؛ اقداماتی که به تعبیر رهبر جمهوری اسلامی «کوه ادامه…

۰۶ بهمن ۱۳۹۵

ایرانیان، آتش‌نشانان و «مدافعان حرم»

مرتضی کاظمیان

جان‌باختن مظلومانه‌ی شماری از آتش‌نشانان ایثارگر پایتخت در ماجرای اطفای حریق ساختمان پلاسکو بازتاب گسترده‌ و معناداری در ایران و میان ایرانیان جهان داشته است. این‌را می‌توان به‌وضوح در کمیت و کیفیت بازنشر عکس‌ها و خبرها و طرح‌ها و کلیپ‌های مرتبط با رخداد ناگوار در شبکه‌های اجتماعی آنلاین ادامه…

۲۹ دی ۱۳۹۵

مهندس بازرگان و «حکومت از پایین»

مرتضی کاظمیان

مهندس مهدی بازرگان ـ که ۳۰ دی‌ماه سالگرد درگذشت او در سال ۱۳۷۳ است ـ به دبیرکلی جمعیت سیاسی «نهضت آزادی ایران» شهرت دارد و نخست‌وزیری دولت موقت پس از پیروزی انقلاب، و البته دیدگاه‌هایی که در حوزه نواندیشی دینی ابراز و مکتوب کرده است. زندگی بازرگان اما ادامه…

۲۳ دی ۱۳۹۵

جنبشی که دوباره «سبز» شد

مرتضی کاظمیان

شش سال پس از آخرین بروز و ظهور برجسته سبزها و در پی آن، بازداشت خانگی رهبران جنبش سبز، یک‌بار دیگر جنبشی که بسیاری آن‌را خاتمه یافته جار می‌زدند، در خیابان‌های پایتخت «سبز» شد. اتفاق بسیارمهمی که خاطر هسته اصلی قدرت در جمهوری اسلامی را بار دیگر برآشفته ادامه…

۱۵ دی ۱۳۹۵

روحانی ـ لاریجانی؛ نزاع دو نامزد رهبری

مرتضی کاظمیان

کمتر از پنج ماه تا انتخابات ریاست جمهوری آتی، چالش روسای دو قوه مجریه و قضاییه درباره پرونده‌های مالی دو سو، شدت یافته است. فردای مصاحبه تلویزیونی روحانی که وی به «حساب‌های نجومی» در قوه قضاییه اشارتی معنادار داشت، صادق لاریجانی واکنشی توام با اتهام نشان داد؛ او ادامه…

۰۹ دی ۱۳۹۵

چرا روحانی تحریف می‌کند؟

مرتضی کاظمیان

ادبیات و رویکردی که روحانی در پیش گرفته، واجد نوعی بی‌اعتنایی و فراتر، بی‌احترامی، به طیفی از نیروهای سیاسی حامی او در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۲ است. او با اعتماد به نفس نسبت به تداوم دولت خود برای چهار سال دیگر، نسبت به تأثیر و جایگاه و اهمیت کنشگری بخش مهمی از پشتوانه‌های اجتماعی ـ سیاسی خود بی‌نیازی نشان می‌دهد. این‌درحالی است که روحانی نه تنها نتوانسته به یکی از ادعاها و وعده‌های مهم انتخاباتی خود، یعنی رفع‌حصر رهبران جنبش سبز جامه عمل بپوشاند، بلکه خاطر این بخش از حامیان خود را ـ با قرائتی که از عاشورای خونین ۸۸ و راهپیمایی ۹ دی ارائه می‌کند ـ آزرده می‌سازد

۰۳ دی ۱۳۹۵

آموزه‌های رواقی؛ در برابر «توهین»

مرتضی کاظمیان

برخی توهین‌کنندگان چنان کندذهن هستند که امتناع ما را از پاسخ‌گویی به اهانت خود، درنمی‌یابند و متوجه نمی‌شوند که ما کسر شأن خود می‌دانیم به ایشان پاسخ گوییم. این‌چنین، آنان جسورتر می‌شوند و به توهین بیشتر می‌پردازند. این امر وقتی مشکل‌ساز می‌شود که فرد توهین‌کننده شاگرد یا کودک باشد.

۲۲ آذر ۱۳۹۵

دانشجویان سبز و انتخابات شوراها

مرتضی کاظمیان

سخن گفتن از «جامعه مدنی» و تقویت آن، بازی با واژه‌ها و سخن گفتن از امری انتزاعی نیست؛ می‌توان در عالم واقع، و در روند کنشگری فعال و خلاق اجتماعی، با بهره جستن از فرصت‌های دراختیار، برای کاستن از درد و رنج هموطنان اقدام کرد و برای جان گرفتن جامعه مدنی و نیروی اجتماعی حامی گذار دموکراتیک نیز گام‌های عملی و انضمامی برداشت

۱۴ آذر ۱۳۹۵

روحانی، اژه‌ای و رهبران جنبش سبز

مرتضی کاظمیان

نیم‌سال مانده به پایان دوران ریاست جمهوری، حسن روحانی در آخرین سخنرانی خود به‌مناسبت روز دانشجو، بار دیگر بر «برجام» تمرکز کرد و کوشید بی‌اعتنا به خواست بخش مهمی از دانشجویان، بیشتر از دستاوردهای اقتصادی دولت خود بگوید. طرفه آن‌که هم‌زمان با بی‌توجهی رییس‌جمهور به وعده‌ی تبلیغاتی خود ادامه…

۱۱ آذر ۱۳۹۵

شلیک به کولبرها

مرتضی کاظمیان

زیر سایه رکود اقتصادی کش‌یافته در دوران پسابرجام، این جدیدترین خبر تلخ است: «پنج کولبر دیگر در نتیجه شلیک نیروهای انتظامی، کشته و زخمی شدند.» «کمال بامزر»، شهروند متأهل و ۲۷ ساله‌ی مریوانی، قربانی مظلوم و جدید است. تداوم شلیک به کولبرها در حالی رخ می‌دهد که مرکز ادامه…

۰۳ آذر ۱۳۹۵

قاضی‌القضاتی که تحریف می‌کند

مرتضی کاظمیان

صادق لاریجانی اما نمی‌گوید که وجوه دریافت شده توسط قوه قضاییه و اعلام‌شده توسط دستگاه قضایی بسیار کمتر از برآورد دولت است و افزون برآن، دستگاه قضایی تمام این وجوه را خود هزینه کرده و چیزی به حساب خزانه بانک مرکزی واریز نکرده است…

۲۶ آبان ۱۳۹۵

کارگران؛ اعتراض در دود و تحدید

مرتضی کاظمیان

صدها کارگر سه‌شنبه ۲۵ آبان در اعتراض به «تصمیم دولت و مجلس برای تغییر قانون کار، توسعه مناطق آزاد و ویژه اقتصادی و ادغام درمان سازمان تامین اجتماعی» تجمعی اعتراضی را در مقابل ساختمان مجلس و در متن تهران دودآلود و زیر سایه‌ی محدودیت‌های گوناگون اقتصادی و مدنی، ادامه…

۲۰ آبان ۱۳۹۵

ترامپ؛ زمانی برای مستی راست افراطی

مرتضی کاظمیان

پیروزی غافلگیرکننده و بسیارمهم دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری قدرتمندترین کشور جهان، پیامدهای اجتناب‌ناپذیری در حوزه‌های گوناگون خواهد داشت؛ یک عرصه، تأثیر آن بر سامان سیاست در ایران است. کامیابی ترامپ که دیدگاه‌های جنجالی، اظهارنظرهای نسنجیده، سخنان تحریک‌آمیز و نگاه رعب‌آفرین و رویکردهای تندروانه وی در هفته‌های ادامه…

۰۸ آبان ۱۳۹۵

انتخابات آمریکا و توهم روحانی

مرتضی کاظمیان

یکشنبه‌ی گذشته، دوم آبان‌ماه جاری، حسن روحانی، در قسمتی از سخنرانی‌اش در اراک به روند برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا اشاره کرد و در سخنانی معنادار، گفت: «آمریکایی که مدعی است بیش از ۲۰۰ سال است دموکراسی دارد و بیش از ۵۰ دوره انتخابات ریاست جمهوری داشته است ادامه…

۲۶ مهر ۱۳۹۵

ارشاد؛ آزمونی دیگر برای روحانی

مرتضی کاظمیان

جابجایی محتمل ـ و ظاهرا قطعی شده ـ در صدر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به آزمونی دیگر برای حسن روحانی مبدل شده است. اگر استعفا (تغییر) وزیر ارشاد حتمی شود، باید چشم‌انتظار وزیر جدید بود و جدیت وی در تعقیب وعده‌های انتخاباتی روحانی؛ این‌که جایگزین جنتی در ادامه…

۱۴ مهر ۱۳۹۵

تأملی دیگر در جنبش‌های اجتماعی

مرتضی کاظمیان

هرچند افزون بر نیم قرن از بحث درباره چیستی و چرایی جنبش‌های اجتماعی می‌گذرد اما ادبیاتی که در این زمینه در دهه اخیر در ایران منتشر شده بیشتر از آنی است که پیش از آن در اختیار علاقه‌مندان بوده است. به بیان دیگر، پا‌به‌پای افزایش پژوهش‌ها و تأمل‌های ادامه…

۰۲ مهر ۱۳۹۵

خیابانی به‌یاد مصدق، به‌نام شجریان

مرتضی کاظمیان

قریب به چهار دهه از تغییر نظام سیاسی در ایران می‌گذرد؛ انقلاب در بهمن ۱۳۵۷ که به پیروزی رسید تصاویر دکتر محمد مصدق در دست مردمان و روی دیوارهای شهر کم نبود. سخنرانی معروف آیت‌الله طالقانی در مراسم بزرگداشت دکتر مصدق (۱۴ اسفند ۱۳۵۷) با حضور صدها هزار ادامه…

۰۲ مهر ۱۳۹۵

پوزش مرتضوی؟ کسی باور نخواهد کرد

مرتضی کاظمیان، روزنامه‌نگار و فعال ملی ـ مذهبی

متکی بر شناخت عمومی اکثریت جامعه از کارنامه و پیشینه قاضی مرتضوی و نیز متکی بر واکنش خانواده شهدای جنبش سبز و زندانیان کهریزک، بعید است حتی از جمع اصول‌گرایان نیز کسی عذرخواهی مرتضوی را جدی بگیرد و صادقانه تلقی کند و مبتنی بر شهامت اخلاقی دادستان سابق ادامه…

۱۹ شهریور ۱۳۹۵

صدای منتظری، شاهنامه فردوسی

مرتضی کاظمیان

انتشار فایل صوتی تاریخی و صدای ماندگار آیت‌الله منتظری در دیدار با هیأت مسئول کشتار ۱۳۶۷، جز انگشت‌شمار واکنش‌های منصفانه در اردوگاه اصلاح‌طلبان (مانند دیدگاه ابوالفضل قدیانی و مصطفی تاج‌زاده)، با سکوت یا مواجهه‌ی تند و تاسف‌بار اصلاح‌طلبان یا کنشگران منتسب به این طیف روبرو شد. مستقل از ادامه…

۱۷ شهریور ۱۳۹۵

جای خالی یک خداپرست سوسیالیست

چهل سال از درگذشت دکتر محمد نخشب گذشت

زیتون ـ مرتضی کاظمیان: ۱۸ شهریورماه هم‌زمان است با سالروز درگذشت زنده‌یاد دکتر محمد نخشب، نظریه‌پرداز و کنشگر سیاسی، و از بانیان نهضت خداپرستان سوسیالیست. چهل سال پیش (سال ۱۳۵۵) نخشب در غربت و مهاجرت (آمریکا) چشم بر جهان فروبست. نخشب (متولد ۱۳۰۲) از پرچمداران شاخص چپ ملی ادامه…

۱۵ شهریور ۱۳۹۵

۱۰ نکته برای عذرخواهی مرتضوی

مرتضی کاظمیان

قاضی سعید مرتضوی، دادستان سابق تهران در نامه‌ای سرگشاده خطاب به قضات دادگاه تجدیدنظر استان تهران، فجایع کهریزک را «حادثه هولناک» و «جنایت» توصیف کرده و از نقش خود در آن «ابراز شرمندگی» کرده است. ۱. نفس عذرخواهی و پوزش‌طلبی قاضی مرتضوی از خانواده شهیدان جنبش سبز و ادامه…

۱۰ شهریور ۱۳۹۵

پورمحمدی و فهرست «افتخار»

مرتضی کاظمیان

مصطفی پورمحمدی، از اعضای هیأت مرگ (کشتار گروهی زندانیان سیاسی) در سال ۱۳۶۷ در واکنش به پرسش‌ها و انتقادهای مطرح شده گفته است: «افتخار می‌کنیم ‌دستور خدا را درباره ‌منافقین ‌اجرا کردیم.» آیا پورمحمدی می‌تواند فهرست افتخارات خود را منتشر کند؟ مقام ارشد و اسبق وزارت اطلاعات خوب ادامه…

۰۶ شهریور ۱۳۹۵

اعدام‌های ۶۷ و منش مهندس بازرگان

مرتضی کاظمیان

اگر بتوان بر خاموشی طیفی از کنشگران سیاسی در داخل ایران، به‌خاطر سرکوب خشن و تهدیدهای امنیتی ـ قضایی مشهور چشم فروبست، بی‌گمان نمی‌توان از کنار توجیه‌‌ها و تحریف‌‌ها و تهمت‌های طیفی دیگر از کنشگران سیاسی (به خصوص مدعیان اصلاح‌طلبی)، بی ابراز حیرت و تأسف گذشت. همچنان‌که نمی‌توان بی‌تفاوتی و سکوت نسبت به اعدام متهمان عقیدتی و امنیتی (افزون بر ۲۰ متهم کرد و سنی) را فهم کرد.

۲۷ مرداد ۱۳۹۵

علم‌الهدی؛ حاکم خودکامه خراسان

مرتضی کاظمیان

علم‌الهدی در خطبه‌های نمازجمعه‌ی اخیرش دیدگاهی را ابراز کرد که یادآور سخن تاریخی محمدرضا پهلوی در مورد حزب رستاخیز است. آخرین شاه ایران پس از اقدام برای سامان‌دادن نظام تک‌حزبی در سال ۱۳۵۳ گفت: «هر کسی نمی‌خواهد عضو حزب رستاخیز شود پاسپورتش را بگیرد و برود.» حالا نماینده ولی فقیه در دومین شهر بزرگ ایران نیز از پشت تریبون نمازجمعه خطاب به شهروندان مشهدی اعلام می‌کند: «تو کنسرت می‌خواهی؟ مشهدی نباش، برو یک شهر دیگر زندگی کن؛ چرا اینجا داد و فریاد راه می‌اندازی و چانه‌زنی می‌کنی؟»